Schody ruchome, podobnie jak dźwigi osobowe czy platformy transportowe, są urządzeniami objętymi dozorem technicznym. Oznacza to, że ich stan techniczny musi spełniać rygorystyczne normy bezpieczeństwa, a wszelkie naprawy ingerujące w konstrukcję muszą być przeprowadzane przez osoby z odpowiednimi kwalifikacjami.
Urząd Dozoru Technicznego (UDT) kontroluje, czy prace spawalnicze wykonują osoby posiadające certyfikaty potwierdzające wiedzę i umiejętności w tym zakresie. To gwarancja, że ingerencja nie osłabi konstrukcji, nie doprowadzi do mikropęknięć czy nieprawidłowych naprężeń, które mogłyby w przyszłości stanowić zagrożenie dla użytkowników.
Kiedy standardowy serwis nie wystarczy?
Codzienna eksploatacja schodów ruchomych prowadzi do naturalnego zużycia elementów. Wymiana rolek, stopni, łańcuchów czy poręczy to zadania, które wykonują serwisanci bez konieczności angażowania spawacza.
Problem pojawia się wtedy, gdy uszkodzeniu ulegają części spawane, czyli te, które odpowiadają za nośność i sztywność całej konstrukcji. Przykłady takich sytuacji to:
- pęknięcia w ramie schodów,
- uszkodzenia spawów mocujących stopnie,
- deformacje elementów balustrady wymagające naprawy spawalniczej,
- uszkodzenia konstrukcji wsporczych lub nośnych.
W takich przypadkach sama wymiana podzespołów nie wystarczy. Niezbędne jest spawanie, a to może wykonać tylko osoba posiadająca stosowne uprawnienia UDT.
Dlaczego spawacz z uprawnieniami UDT jest konieczny?
Spawanie konstrukcji nośnych w schodach ruchomych nie jest zwykłą czynnością techniczną. To praca, która decyduje o bezpieczeństwie tysięcy osób korzystających z urządzenia. Dlatego prawo wymaga, aby takie działania wykonywały wyłącznie osoby z odpowiednimi kwalifikacjami, które:
- przeszły egzamin państwowy i otrzymały certyfikat UDT,
- znają procedury dotyczące napraw konstrukcji transportowych,
- potrafią dobrać właściwą metodę spawania (np. MAG, TIG) do rodzaju materiału,
- prowadzą dokumentację powykonawczą, która jest później kontrolowana przez inspektorów.
Bez takiej dokumentacji schody ruchome nie zostaną dopuszczone do dalszej eksploatacji. Co więcej, wykonanie napraw spawalniczych przez osoby bez uprawnień mogłoby skutkować odpowiedzialnością prawną zarządcy obiektu w razie wypadku.
Kiedy wezwać spawacza UDT?
W praktyce właściciele i zarządcy obiektów powinni wezwać spawacza z uprawnieniami UDT zawsze wtedy, gdy podczas przeglądu lub codziennego użytkowania pojawią się oznaki uszkodzeń w spawanych elementach konstrukcyjnych. Mogą to być:
- widoczne rysy, pęknięcia lub ślady korozji przy spoinach,
- odkształcenia ram lub balustrad,
- luźne lub odspojone elementy wymagające ponownego zespawania,
- sytuacje, gdy inspektor serwisowy w raporcie zaleci przeprowadzenie prac spawalniczych.
Warto pamiętać, że po zakończeniu takich prac urządzenie powinno przejść ponowną kontrolę techniczną, aby mogło zostać dopuszczone do użytku.
Jak wygląda proces naprawy?
Naprawa schodów ruchomych przy udziale spawacza UDT przebiega zwykle w kilku etapach:
- Diagnoza uszkodzeń – serwisant stwierdza konieczność prac spawalniczych.
- Wezwanie certyfikowanego spawacza – specjalista z uprawnieniami UDT przygotowuje zakres prac.
- Wykonanie naprawy – przy użyciu właściwej technologii spawania i materiałów zgodnych z dokumentacją techniczną.
- Kontrola i odbiór techniczny – UDT dokonuje sprawdzenia, czy naprawa została wykonana zgodnie z normami.
Tylko taki przebieg procesu daje pewność, że urządzenie jest w pełni bezpieczne i może ponownie zostać oddane do eksploatacji.
